EU AI Act voor fitnessapps en coaches: artikel 50

Geldt de EU AI Act voor mijn fitnessapp of coachingbedrijf?

Bied je een AI-chatbot of AI-coach aan waarmee mensen in de EU praten, dan ja: sinds 2 augustus 2026 verplicht artikel 50 van de AI Act de aanbieder om gebruikers te vertellen dat ze met AI te maken hebben, uiterlijk bij de eerste interactie. Generatieve systemen moeten hun output ook machineleesbaar markeren, en systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, hebben voor dat deel tot 2 december 2026. Een coach die ChatGPT alleen gebruikt om schema's op te stellen, is meestal een gebruiksverantwoordelijke (deployer), met veel minder plichten.

Bijgewerkt op 28 oktober 2026

Deze gids is geschreven voor drie mensen: de coach die programma's opstelt met een algemene chatbot, de fitnessapp met een eigen AI-coach, en de white-label partner die de AI van een ander onder eigen merk verkoopt. Elk juridisch punt hieronder linkt naar de tekst van Verordening (EU) 2024/1689 op EUR-Lex, de AI Act Service Desk van de Europese Commissie of de eigen richtsnoeren van de Commissie. Het is geen juridisch advies, en waar de wet een vraag openlaat, zeggen we dat in plaats van te gokken.

Drie rollen in fitness in één overzicht

De rollen volgen uit de definities in artikel 3: een aanbieder ontwikkelt een AI-systeem, of laat het ontwikkelen, en brengt het onder eigen naam of merk op de markt of in gebruik; een gebruiksverantwoordelijke gebruikt een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid, behalve voor persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik.

Wat artikel 50 echt vraagt

Artikel 50 bevat vier aparte plichten. Alleen de eerste twee komen bij makers van apps terecht; de andere twee bij wie het systeem gebruikt.

• Interactieve AI (lid 1), plicht van de aanbieder. Een systeem dat rechtstreeks met mensen communiceert, moet zo zijn ontworpen dat ze weten dat ze met AI praten, tenzij dat voor een redelijk geïnformeerde, oplettende persoon in die context duidelijk is.
• Gegenereerde content (lid 2), plicht van de aanbieder. Systemen die synthetische audio, beelden, video of tekst maken, moeten hun output in een machineleesbaar formaat markeren, zodat te herkennen is dat het door AI is gemaakt. Tools die alleen standaard bewerkingen doen, zoals grammatica verbeteren, zijn in zoverre uitgezonderd.
• Emotieherkenning en biometrische categorisering (lid 3), plicht van de gebruiksverantwoordelijke. Gebruik je zo'n systeem, dan moet je de mensen die eraan worden blootgesteld informeren en hun gegevens verwerken volgens de AVG.
• Deepfakes en tekst van algemeen belang (lid 4), plicht van de gebruiksverantwoordelijke. Maak deepfakes bekend. Maak AI-tekst bekend die is gepubliceerd om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, tenzij een mens hem heeft gecontroleerd en iemand redactionele verantwoordelijkheid draagt.

Lid 5 van artikel 50 regelt het hoe: de informatie moet duidelijk en herkenbaar zijn, uiterlijk bij de eerste interactie of blootstelling worden gegeven en voldoen aan de eisen voor toegankelijkheid.

De data en het boeteplafond

• 20 juli 2026: de Commissie publiceerde haar richtsnoeren over de transparantieverplichtingen van artikel 50 (volledige tekst).
• 27 juli 2026: de Digital Omnibus over AI, Verordening (EU) 2026/1744, trad in werking, zoals de AI Act-pagina van de Commissie en de AI Act Explorer bevestigen. Die schoof de regels voor hoog-risicosystemen in de gebieden van bijlage III op naar 2 december 2027. Artikel 50 bleef staan.
• 2 augustus 2026: de AI Act geldt algemeen volgens artikel 113, artikel 50 inbegrepen, ook voor systemen die al draaiden.
• 2 december 2026: de enige overgangsregeling die de Omnibus toevoegde, in artikel 111, lid 4: aanbieders van generatieve systemen die vóór 2 augustus 2026 op de markt zijn gebracht, moeten uiterlijk op deze datum voldoen aan de markeringsplicht van artikel 50, lid 2. Voor de melding van de chatbot bestaat zo'n uitstel niet.

De richtsnoeren van de Commissie voegen een nuttig detail toe: output die vóór 2 augustus 2026 is gemaakt, hoeft niet met terugwerkende kracht te worden gemarkeerd. Oude, door AI geschreven schema's in de geschiedenis van een klant zijn dus niet het probleem; nieuwe output wel.

Boetes worden per lidstaat vastgesteld, maar artikel 99, lid 4 zet het plafond voor overtredingen van artikel 50 op 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, als dat hoger is. Voor kmo's en start-ups draait artikel 99, lid 6 dat om naar het lagere van de twee, en lidstaten moeten rekening houden met de economische levensvatbaarheid van kleine bedrijven.

Als je een coach bent die schema's opstelt met ChatGPT

In de praktijk zijn dat de meeste coaches die dit lezen. Je gebruikt een algemene chatbot in je bedrijf, dus ben je gebruiksverantwoordelijke van dat systeem. De meldplicht van lid 1 en de markeringsplicht van lid 2 liggen bij het bedrijf dat de chatbot aanbiedt, niet bij jou.

Twee dingen gelden wel.

Eerst de regel voor tekst van algemeen belang. Een trainingsschema dat je naar één klant stuurt, is geen "gepubliceerde" tekst: de richtsnoeren noemen privécorrespondentie tussen personen voor beroepsdoeleinden als voorbeeld van tekst die niet gepubliceerd is. Je blog is iets anders. Onder de eigen voorbeelden van de Commissie van tekst die een label nodig heeft, staat een door AI bewerkt lifestyle-artikel dat diëten bij een bepaalde ziekte vergelijkt. Publiceer je door AI geschreven artikelen over voeding en gezondheid, dan controleert een deskundige de inhoud en draag jij de redactionele verantwoordelijkheid, of je zet er een label op. Een snelle spellingscontrole telt volgens de richtsnoeren niet als controle.

Daarnaast AI-geletterdheid. Artikel 4 vraagt aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen te nemen voor de AI-geletterdheid van mensen die namens hen met AI werken. Voor een coach die alleen werkt, betekent dat vooral weten waar de tool zwak is: verzonnen getallen, genegeerde blessures, schema's die niet passen bij de intake.

De AI Act verplicht je niet om een klant te vertellen dat ChatGPT heeft geholpen bij zijn schema. Het toch zeggen is gewoon goede praktijk, en de richtsnoeren wijzen erop dat bij een dienst die als AI-gestuurd wordt verkocht, zoals een virtuele coachingdienst, het consumentenrecht het AI-deel kan zien als een hoofdkenmerk dat je vóór het contract moet melden. Wil je betere concepten, dan helpen onze ChatGPT-prompts voor fitnesscoaches met het prompten.

Als je app een eigen AI-coach heeft

Dan ben je aanbieder, en de reikwijdte in artikel 2 geldt voor aanbieders die systemen in de EU op de markt brengen, waar ze ook gevestigd zijn, en voor aanbieders buiten de EU van wie de output in de EU wordt gebruikt. Een Amerikaanse app met Nederlandse gebruikers valt er dus onder.

De richtsnoeren zijn concreet over wat werkt. Goede voorbeelden: een chatbot die het gesprek opent met de mededeling dat hij AI is, een duidelijke banner zoals "Je communiceert met een AI-systeem", een vaste AI-badge bij het invoerveld. Op zichzelf niet genoeg:

• een regel in de algemene voorwaarden of het privacybeleid
• een vaag label zoals "assistent", of een menselijke naam en foto die kunnen misleiden
• een algemene melding dat "diensten op deze website AI gebruiken"
• een technische zin als "powered by an LLM" die niet zegt dat de gebruiker met een machine praat

Gezondheidsadvies is een van de situaties waarin de richtsnoeren meer verwachten dan één melding: periodieke herinneringen zijn waarschijnlijk nodig waar gebruikers misleid kunnen worden. De richtsnoeren verwachten ook dat het systeem zegt dat het AI is zodra een gebruiker ernaar vraagt.

Dan de markering. Schrijft je AI-coach schema's, maaltijdsuggesties of maakt hij beelden, dan zijn dat gegenereerde tekst en beelden in de zin van artikel 50, lid 2. Was de functie al live vóór 2 augustus 2026, dan is de deadline 2 december 2026; een functie die later is gelanceerd, moest vanaf dag één gemarkeerd zijn.

Als je een white-label AI-coach onder je eigen merk verkoopt

Hier is het eerlijke antwoord "het hangt ervan af". De definitie van aanbieder in artikel 3 omvat iedereen die een AI-systeem laat ontwikkelen en het onder eigen naam of merk op de markt brengt. De richtsnoeren voegen toe dat een bedrijf dat een bestaand generatief systeem neemt, het aanpast en onder eigen naam in gebruik neemt, aanbieder van het nieuwe systeem wordt. De uitdrukkelijke regel over een andere merknaam in artikel 25 is geschreven voor hoog-risicosystemen, en de richtsnoeren noemen white-label doorverkoop niet bij naam.

Wat dat in de praktijk betekent: zet het in het contract. Spreek af wie de AI-melding in de interface bouwt, wie de machineleesbare markering regelt en of je de AI-persona een andere naam mag geven. Hem omdopen tot een menselijke voornaam met een stockfoto is precies het soort menselijke voorstelling waarvan de richtsnoeren waarschuwen dat die kan misleiden. Laat daarna een jurist je rol bevestigen. Denk je in het algemeen na over een app onder eigen merk, dan behandelt onze gids over white-label fitness apps voor trainers de zakelijke kant.

Waar fitnessapps de riskantere randen raken

Artikel 50, lid 3 geldt voor emotieherkenning en biometrische categorisering. Beide worden in artikel 3 gedefinieerd als werkend met biometrische gegevens. Een stemmingsscore die de klant zelf invult, is dat niet. Een functie die stress of emotie afleest uit een gezicht of stem, of die mensen op basis van lichaamsfoto's in categorieën indeelt, kan dat wel zijn, en dan moet de gebruiksverantwoordelijke de betrokkenen informeren en de AVG volgen. Check de definities voordat je bouwt, en lees ons stuk over privacy van AI fitness apps voor de datakant.

Nog een punt dat mensen verwarren: een AI-melding is geen medische disclaimer. "Je chat met AI" vertelt een klant met een blessure, een zwangerschap of een eetstoornis in de voorgeschiedenis niet dat hij eerst een professional moet zien, en een medische disclaimer voldoet niet aan artikel 50. Je hebt ze allebei nodig. Ons artikel over wanneer je een klant doorverwijst helpt bij het tweede.

Wat Trainera hier doet

TRAI, de AI-assistent in Trainera, vertelt de gebruiker altijd dat hij AI is. Garmin-gegevens die klanten met Trainera synchroniseren, worden nooit gebruikt door TRAI of een andere AI van Trainera. Hoe TRAI werkt voor coaches en klanten zie je op de pagina over de AI-fitnesscoach, en ons artikel over wat een AI personal trainer wel en niet kan behandelt de coachingkant.

Je checklist voor artikel 50, deze week

1. Schrijf voor elke AI-tool die je gebruikt of verkoopt je rol op: aanbieder, gebruiksverantwoordelijke of onduidelijk.
2. Bied je een chatbot aan, open hem dan als nieuwe gebruiker en controleer of het allereerste scherm zegt dat het AI is, in elke taal die je ondersteunt.
3. Haal menselijke namen of foto's weg bij AI-persona's, tenzij het AI-label er direct naast staat.
4. Maak een lijst van elke functie die tekst, beelden, audio of video maakt, met de datum waarop hij live ging. Alles wat vóór 2 augustus 2026 live was, heeft uiterlijk op 2 december 2026 machineleesbare markering nodig.
5. Beslis voor je blog per artikel: menselijke controle met een benoemde verantwoordelijke, of een AI-label.
6. Verkoop je AI onder je eigen merk, leg dan de verdeling van de plichten uit artikel 50 vast in het contract.
7. Houd je medische disclaimer en je AI-melding als twee aparte, zichtbare berichten.

Wil je een AI-assistent die vanaf het eerste bericht zegt dat hij AI is? Bekijk hoe TRAI werkt in Trainera.